SÂU ĐỤC THÂN BƯỚM HAI CHẤM HẠI LÚA VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

admin | 08/10/2021
SÂU ĐỤC THÂN BƯỚM HAI CHẤM HẠI  LÚA  VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Sâu đục thân bướm hai chấm (Scirpophaga incertulas) là một trong số dịch hại nguy hiểm nhất với cây lúa. Nắm vững đặc điểm, tập quán sinh sống, nhận biết rõ triệu chứng gây hại và lựa chọn đúng thuốc sẽ đạt hiệu quả cao trong việc phòng trừ đối tượng này.

Triệu chứng gây hại

Sâu đục thân bướm 2 chấm gây hại tùy theo giai đoạn sinh trưởng của cây lúa và tuổi phát dục của sâu.

- Thời kỳ mạ: Sâu đục qua bẹ phía ngoài vào đến nõn giữa phá hại làm cho dảnh lúa bị héo

- Cây lúa ở thời kỳ đẻ nhánh: sâu đục vào phần dưới của thân, cắt đứt tổ chức bên trong phá hại chức năng dẫn nhựa làm cho lá non trước tiên bị cuốn dọc, có màu xanh tái sẫm, sau dần chuyển sang màu vàng và héo khô.

- Thời kỳ sắp trỗ hoặc mới trỗ: sâu đục qua lá bao đòng, chui vào giữa rồi bò xuống đục ăn điểm sinh trưởng, cắt đứt các mạch dẫn dinh dưỡng làm cho bông lép, bạc trắng.

                                                                                            

Đặc điểm hình thái

Đặc điểm hình thái của sâu đục thân bướm 2 chấm: 

- Trứng: Đẻ thành ổ hình bầu dục, trên mặt phủ lớp lông màu vàng nhạt, ở giữa nhô lên. Mới đẻ trứng có màu trắng, sau chuyển ngà vàng, sắp nở màu đen.

- Sâu non: đẫy sức màu trắng sữa, đầu màu nâu vàng. Chân bụng ít phát triển, móc bàn chân bụng có 28 cái xếp thành hình elip.

- Nhộng: con cái có chân sau dài hết đốt bụng 5, còn con đực có chân sau dài tới đốt bụng 8. Nhộng mới hóa có màu trắng sữa, sau chuyển màu vàng nhạt.

- Trưởng thành (bướm, ngài):

         + Ngài đực có đầu ngực và cánh trước màu nâu vàng nhạt hình tam giác; giữa cánh có một chấm đen; từ đỉnh cánh đến mép sau có một vệt xiên màu nâu đen, mép ngoài cánh có 9 chấm đen nhỏ; mắt kép, to đen.

          + Ngài cái có thân màu trắng vàng hoặc vàng nhạt, cuối bụng có chùm lông màu vàng nhạt, giữa cánh trước có một chấm đen.

Vòng đời

Vòng đời trung bình của sâu đục thân lúa bướm 2 chấm từ 43 - 66 ngày.

          + Ở 19 - 25oC: Trứng: 8 - 13 ngày; sâu non: 36 - 39 ngày, nhộng: 12 - 16 ngày, bướm vũ hóa - đẻ trứng: 3 ngày.

          + Ở 26 - 30oC: Trứng: 7 ngày; sâu non: 25 - 33 ngày, nhộng: 8 - 10 ngày, bướm vũ hóa - đẻ trứng: 3 ngày

                                                                                                   

Tập quán sinh sống và gây hại

Sâu non qua Đông tới mùa Xuân hóa nhộng.

- Nhộng hóa trong gốc thân lúa ở dưới mặt đất 1 - 2 cm. Trước khi hóa nhộng sâu đục sẵn một lỗ ở thân lúa, chừa lại một lớp biểu bì mỏng để khi vũ hóa đục chui ra.

- Sâu đục thân phát triển thuận lợi trong điều kiện nhiệt độ từ 23 - 30oC, độ ẩm trên 90%.

- Khả năng gây dảnh héo và bông bạc của sâu non từ một ổ trứng là 12 dảnh khi lúa đẻ nhánh và 9,2 bông bạc khi lúa trỗ (khi mật độ ổ trứng thấp hơn 5 ổ/ m2).

- Lúa ở thời kì đẻ nhánh rộ, nhất là thời kì làm đòng - trỗ là giai đoạn xung yếu với sâu đục thân. 

- Trong một năm sâu đục thân bướm 2 chấm có 7 lứa; trong đó lứa 2, 3, 5, 6 có ý nghĩa lớn đối với sản xuất. Lứa 2 là lứa cuối trong vụ Chiêm Xuân và cũng là lứa sâu quan trọng nhất về mặt số lượng, mức độ gây hại và là nguồn sâu chuyển từ vụ Đông Xuân sang vụ Mùa. Lứa 3 là lứa đầu tiên trong vụ Mùa , thường tập trung phá trên mạ Mùa sớm. Đây là lứa sâu bắc cầu từ lúa Đông Xuân qua lúa Mùa. Lứa 5 là lứa gây hại quan trọng đối với lúa Mùa cấy sớm đang làm đòng, trỗ bông. Lứa 6 là lứa gây hại nặng cho lúa Mùa đại trà đang trỗ nhất là trên lúa nếp, tám.

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Biện pháp canh tác:

+ Cày lật gốc rạ, ngâm nước, làm dầm kịp thời (đặc biệt đối với lúa vụ Mùa sau khi gặt). Tránh tình trạng để tới tháng 1 - 2 đầu năm mới tiến hành cày.

+ Khi thu hoạch lúa cần cắt sát gốc rạ. Rơm rạ trên ruộng sau khi gặt cần được thu dọn gọn.

+ Bón phân cân đối theo quy trình kỹ thuật quy định cho từng vụ, từng chân đất, từng giống lúa. Hạn chế sử dụng phân đạm quá liều lượng và bón không đúng cách dẫn đến tình trạng lúa lốp hoặc đẻ lai rai tạo điều kiện cho sâu phá hoại mạnh.

+ Nếu điều kiện tưới tiêu chủ động có thể điều chỉnh mực nước ở ruộng để diệt sâu.

+ Theo dõi các đợt bướm ra quanh năm để tổ chức đốt đèn bẫy bướm trên diện rộng đồng loạt  trong cùng một thời gian.

+ Ngắt ổ trứng sâu gom lại và đem tiêu hủy.

Biện pháp sinh học:

 Kẻ thù tự nhiên của sâu đục thân hai bướm 2 chấm:

+ Các loài ong ký sinh đã phát hiện trên trứng sâu đục thân bướm hai chấm: Ong Trichogramma japonicum Ashmead; Trichogramma dendrolimi Mats;  Trichogramma  chilonis Tschii; Telenomus rowani Gahan; Trichogramma dignus Gahan; Tetrastichus schoenobii Ferrier.

+ Loài Tetrastichus thường xuất hiện và ký sinh với tỷ lệ cao vào những tháng nhiệt độ thấp, các loài ong khác thì vào những tháng ấm và nóng

+ Ngoài giai đoạn trứng bị ký sinh, sâu non cũng có thể bị nhiều loài ong ký sinh khác, có nơi đã phát hiện 14 loài thiên địch của sâu đục thân bướm 2 chấm.

Biện pháp hóa học:  Dùng một số loại thuốc sau để phòng trừ, gồm:

+ Patox 95SP: Liều lượng: 600 - 700g/ha. Pha 20g thuốc với 16 - 20 lít nước. Phun sau cao điểm bướm rộ 5 - 7 ngày hoặc khi sâu non mới nở, tuổi nhỏ. Nếu mật độ sâu cao, xen gối lứa kéo dài nên phun thêm lần 2 sau 5 - 7 ngày.

+ Patox 4GR: Liều lượng: 27 - 30kg/ha. Rải thuốc vào cao điểm bướm rộ.

0 bình luận

TVQuản trị viênQTV

Chào mừng, quý khách. Hãy để lại nhận xét, chúng tôi sẽ trả lời sớm

Trả lời.
Thông tin người gửi
Nhấn vào đây để đánh giá
Thông tin người gửi
0.03970 sec| 2557.289 kb